Wspólnota Polska
biblioteka
.wspolnotapolska.org.pl

ARTYKUŁY

Rozdział I - Problemy definicyjne

Grzegorz Janusz, Piotr Bajda, Prawa mniejszości narodowych. Standardy europejskie, Stowarzy- szenie “Wspólnota Polska”, Warszawa 2000.   Współcześnie nie ma powszechnie uznawanej w stosunkach międzynarodowych definicji mniejszości. Taki stan rzeczy wynika z faktu, że w odróżnieniu od obywatelstwa jednoznacznie określanego przez prawo, narodowość jest stanem świadomości każdego człowieka i wynikającą z tego stanu jego identyfikacją z daną grupą etniczną. Dlatego też niemożliwe jest "zadekretowanie" świadomości narodowej człowieka. Stosowane w…

Rozdział II - System ochrony w ramach ONZ

Grzegorz Janusz, Piotr Bajda, Prawa mniejszości narodowych. Standardy europejskie, Stowarzy- szenie “Wspólnota Polska”, Warszawa 2000.   Pierwotnym po drugiej wojnie światowej był oenzetowski system ochrony praw człowieka. Jego podstawowe zasady opracowała powołana w 1946 r. Komisja Praw Człowieka Narodów Zjednoczonych. Ujęte zostały one w formie rezolucji Zgromadzenia Ogólnego Narodów Zjednoczonych z 10 grudnia 1948 r. pod nazwą Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka. Szczególnie istotny był zapis art. 2., w…

Rozdział III - Ochrona w systemie Rady Europy

Grzegorz Janusz, Piotr Bajda, Prawa mniejszości narodowych. Standardy europejskie, Stowarzy- szenie “Wspólnota Polska”, Warszawa 2000.   System ochrony mniejszości w ramach Rady Europy powstawał identycznie jak w ramach ONZ; początkowo punkt ciężkości położono na indywidualną ochronę praw człowieka. Podstawowym dokumentem w tym zakresie stała się Europejska Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z 4 listopada 1950 r., uzupełniana protokołami dodatkowymi. Sprawę ochrony mniejszości regulował pośrednio art.…

Rozdział IV - Ochrona w ramach porozumień helsińskich (KBWE/OBWE)

Grzegorz Janusz, Piotr Bajda, Prawa mniejszości narodowych. Standardy europejskie, Stowarzy- szenie “Wspólnota Polska”, Warszawa 2000.   Prawa osób należących do mniejszości narodowych zostały zaakcentowane już w pierwszych dokumentach porozumień helsińskich. W przyjętym 1 sierpnia 1975 r. Akcie Końcowym Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie zamieszczono odpowiednie - co prawda jeszcze ogólnikowe - zapisy odnoszące się do praw osób należących do mniejszości. W koszyku pierwszym, omawiając prawa człowieka, zaznaczano…

Rozdział V - Ochrona w innych porozumieniach wielostronnych

Grzegorz Janusz, Piotr Bajda, Prawa mniejszości narodowych. Standardy europejskie, Stowarzy- szenie “Wspólnota Polska”, Warszawa 2000.   Państwa podejmują czasami współdziałanie w celu regulacji interesujących je kwestii. Do form takiej współpracy zaliczyć należy Inicjatywę Środkowo-Europejską (IŚE) (przypis 24) oraz Radę Państw Bałtyckich (RPB) (przypis 25). Podczas posiedzenia Rady Stowarzyszeniowej IŚE w Krakowie w dniu 21 kwietnia 1995 r. Polska podpisała Instrument IŚE ochrony praw mniejszości. Dokument ten został przygotowany…

Rozdział VI - Ochrona mniejszości w układach dwustronnych zawartych przez Polskę

Grzegorz Janusz, Piotr Bajda, Prawa mniejszości narodowych. Standardy europejskie, Stowarzy- szenie “Wspólnota Polska”, Warszawa 2000.   Jak już wspomniano, po 1945 r. w Europie podpisano około 100 dwustronnych umów międzypaństwowych zawierających klauzule o ochronie mniejszości narodowych. Umowy dwustronne regulowały początkowo status mniejszości narodowych zamieszkałych głównie na terenach pogranicza. Taki charakter miała tzw. Deklaracja Bonn Kopenhaga z 1955 r., regulująca status ludności duńskiej w niemieckiej części Szlezwiku (Południowym) i…